Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Na słońcu filtr tworzy rodniki
9 maja 2012, 12:35Smarując się preparatami z filtrami słonecznymi, człowiek sądzi, że zabezpiecza się przed nowotworami skóry. Okazuje się jednak, że tlenek cynku (ZnO), jeden z filtrów mineralnych, podlega pod wpływem promieniowania słonecznego przemianom chemicznym, w wyniku których mogą powstawać rodniki.
Mikrorobaki do ciągłego monitoringu
18 lutego 2011, 16:52Badacze z MIT i Northeastern University opracowali nowy system monitorowania wskaźników biomedycznych, np. poziomu sodu lub glukozy we krwi. Tworzą go wąskie i długie mikrocząstki, które w przyszłości będzie można wszczepiać w okolicach naczyń krwionośnych czy do narządów. Dzięki temu diabetycy odczytają np. stężenie cukru, spoglądając na określony wycinek skóry, a leki dotrą dokładnie tam, gdzie trzeba.
Brak dowodów, by istniała górna granica długości ludzkiego życia
29 czerwca 2017, 11:34W ubiegłym roku w Nature opublikowano wyniki badań, z których wynikało, że górny limit dla długości ludzkiego życia znajduje się gdzieś w pobliżu 115. roku życia. Jednak najnowsze badania, również opublikowane w Nature, przynoszą zupełnie inne wiadomości.
Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi
27 maja 2026, 09:04Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.
Jelito ujawni reakcję na zmianę klimatu
25 maja 2012, 12:44Układ pokarmowy ryb jest bardziej wrażliwy na temperaturę niż dotąd sądzono. Przyglądając się, jak jelita różnych ryb funkcjonują w warunkach szybkich i wolnych zmian temperatury, biolodzy z Uniwersytetu w Göteborgu próbowali określić, jak zmiana klimatu wpłynie na poszczególne gatunki.
Częstsze złamania po chemioterapii
4 marca 2011, 11:34Chemioterapia i terapia hormonalna zwiększają ryzyko złamań u kobiet, które przeżyły raka gruczołu sutkowego (Archives of Physical Medicine and Rehabilitation).
By przełknąć pokarm, niektóre rekiny kręcą barkami
19 lipca 2017, 11:33Rekiny nie mają języków, dlatego niektóre z nich, by przełknąć pokarm, "kręcą" barkami.
Naukowcy odtworzyli mózgowy model dłoni fantomowej
15 czerwca 2012, 10:08Brytyjskim psychologom po raz pierwszy udało się zmapować, w jaki sposób mózg odzwierciedla fantomową kończynę. Okazuje się, że bardzo podobnie jak prawdziwą. Oznacza to, że by reprezentować jakąś część ciała, kora czuciowo-ruchowa nie potrzebuje wzrokowych czy pochodzących z innych zmysłów danych wejściowych.
Hipermobilność przyczyną migren
21 marca 2011, 12:56Dr Vincent Martin z University of Cincinnati uważa, że skrajne przypadki zespołu hipermobilności konstytucjonalnej (niewydolności tkanki łącznej całego organizmu, która przejawia się m.in. zwiększoną w odniesieniu do normy ruchomością stawów) wiążą się z migrenami. Zależność wydaje się mieć charakter przyczynowo-skutkowy.
